PlaceOnLine.pl - ZUS | podatki | prawo pracy

W tym celu odejmuje od rocznej kwoty granicznej przychód księgowej osiągnięty do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym nastąpi przekroczenie (94.380 zł – 84.000 zł = 10.380 zł).

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za lipiec wyniesie więc 10.380 zł. Natomiast w pozostałych miesiącach płatnik powinien w ogóle zaniechać poboru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Jako płatnicy sami pilnujemy kwoty granicznej

W roku bieżącym powinniśmy zaniechać opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przez pracownika przychodu (oskładkowanego) wynoszącego 94.380 zł. Tyle bowiem w 2010 r. wynosi roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o której mowa w art. 19 ustawy systemowej. Ograniczenie to dotyczy wszystkich osób podlegających ubezpieczeniom emerytalno-rentowym, bez względu na to czy są to ubezpieczenia obowiązkowe, czy też dobrowolne.

Jeżeli pracownik zatrudniony jest tylko w naszej firmie i tym samym nie posiada innych tytułów do omawianych ubezpieczeń, to na nas spoczywa obowiązek bieżącej kontroli osiąganych przez niego przychodów. Kontrolę tę prowadzimy na podstawie posiadanej dokumentacji płacowej (art. 19 ust. 5 ustawy systemowej oraz § 6 rozporządzenia składkowego).

Po osiągnięciu przez pracownika rocznej kwoty granicznej automatycznie zaprzestajemy naliczania za tę osobę składek emerytalno-rentowych. Oczywiście zwolnione z oskładkowania są tylko wypłaty powyżej kwoty granicznej (§ 7 rozporządzenia składkowego).

Kilku płatników – kontrolującym jest ubezpieczony

W sytuacji, jeśli pracownik zatrudniony jest jeszcze w innych firmach (posiada inne tytuły do ubezpieczeń emerytalnych i rentowych) obowiązek bieżącej kontroli osiąganych przychodów przechodzi z nas na niego. To on musi wówczas pilnować, czy jego łączne przychody z wszystkich miejsc zatrudnienia nie przekraczają rocznej kwoty granicznej oraz poinformować o jej ewentualnym przekroczeniu wszystkich swoich płatników składek (art. 19 ust. 6 ustawy systemowej).

Instrukcja  – jak odzyskać nadpłacone składki

Może się jednak zdarzyć, że składki były odprowadzane, mimo że doszło już do przekroczenia. Oto praktyczna instrukcja, jak odzyskać nadpłacone składki.

Co robi pracownik, aby odzyskać nadpłacone składki? – instrukcja

Krok 1. Zwraca się do pracodawcy z wnioskiem o zwrot nadpłaty (uwaga! pracownik nie może zwrócić się bezpośrednio do ZUS).

Krok 2. Składa pracodawcy, u którego zarobił więcej, pisemne oświadczenie o uzyskiwanych w drugiej firmie przychodach (podaje kwotę ostateczną, bez podziału na miesiące). Nie ma ustalonego wzoru takiego oświadczenia, muszą się jednak znaleźć w nim dane identyfikacyjne pracownika i kwoty stanowiące podstawę do obliczeń.

Co robi pracodawca? – instrukcja

Krok 1. Na podstawie informacji otrzymanej od pracownika ustala, w którym miesiącu nastąpiło przekroczenie rocznej kwoty granicznej oraz  – korzystając ze wzoru –  oblicza prawidłową podstawę wymiaru składek emerytalno-rentowych w tym miesiącu.

Krok 2. W imieniu pracownika występuje do ZUS o zwrot nadpłaconych składek.

Krok 3. Składa korektę dokumentów rozliczeniowych (raporty + deklaracje) za cały okres, z którego pochodzi nadpłata. W raporcie ZUS RCA składanym za miesiąc przekroczenia wykazuje składki emerytalno-rentowe należne od podstawy nieprzekraczającej obowiązującej rocznej kwoty granicznej. Natomiast w raportach składanych za następne miesiące wykazuje zerowe podstawy wymiaru oraz zerowe składki. Do raportów muszą być dołączone korekty deklaracji rozliczeniowych.

Krok 4. W ciągu 30 dni od otrzymania skorygowanych dokumentów rozliczeniowych, złożonych w związku z przekroczeniem rocznej kwoty granicznej, ZUS powinien zwrócić pracodawcy powstałą nadpłatę.

Krok 5. Niezwłocznie po otrzymaniu zwrotu nadpłaty składek, dokonaniu korekty opłat składek na ubezpieczenie zdrowotne i  zaliczek na podatek zwraca nadpłatę (część składek w części finansowanej przez pracownika) na konto pracownika. Uwaga! Rozliczenia takiego musi dokonać także wówczas, gdy ZUS zaliczył nadpłatę na poczet zadłużenia i tym samym pracodawca nie otrzymał jej zwrotu. W takim przypadku kwotę należną pracownikowi pracodawca finansuje z własnych środków – odzyska ją przy pierwszej wpłacie kwot ubezpieczeniowych.

Podstawa prawna

• Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.).
• Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 ze zm.).
• Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 grudnia 2009 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2010 oraz przyjętej do jej ustalenia kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (M.P. nr 80, poz. 997).

Bogdan Majkowski

specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych