PlaceOnLine.pl - ZUS | podatki | prawo pracy

Ekwiwalent pieniężny jest świadczeniem, które ma zrekompensować pracownikowi fakt niewykorzystania urlopu wypoczynkowego w naturze. Ekwiwalent pieniężny przysługuje pracownikowi w przypadku niewykorzystania przysługującego  mu urlopu wypoczynkowego  w całości lub w części  z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Chcąc ustalić przysługujący pracownikowi ekwiwalent, pracodawca musi mieć świadomość, za ile dni (godzin) ten ekwiwalent się pracownikowi należy.

W tym przypadku należy zliczyć dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, tak bieżącego jak i zaległego (trzy lat wstecz). Następnie należy ustalić wynagrodzenie pracownika stanowiące podstawę jego obliczenia. Następnie należy ustalić współczynnik służący do obliczenia ekwiwalentu, obowiązujący w danym roku kalendarzowym. Wynagrodzenie należy podzielić przez wartość współczynnika i przez osiem, a na koniec przemnożyć przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu. Podstawowe znaczenie przy ustaleniu ekwiwalentu ma obliczenie miesięcznego wynagrodzenia. W tym przypadku podobnie jak przy obliczeniu wynagrodzenia urlopowego, należy wziąć pod uwagę charakter poszczególnych  składników wynagrodzenia (wysokość stała  lub zmienna) oraz okres, za jaki przysługują (za miesiąc, za okresy dłuższe niż miesiąc). Składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej  w stałej wysokości uwzględnia się przy ustalaniu ekwiwalentu w wysokości należnej w miesiącu  nabycia prawa do tego ekwiwalentu. W zapytaniu podana jest  kwota wynagrodzenia w wysokości 2.970 zł. W dalszej części odpowiedzi przyjmuję, że jest to składnik  miesięczny wypłacany w stałej wysokości oraz, że danego pracownika obowiązuje 8-godzinny dzień pracy.

Współczynnik służący do ustalania ekwiwalentu za dzień urlopu ustala się odrębnie w każdym roku kalendarzowym i stosuje przy obliczaniu ekwiwalentu, do którego pracownik nabył prawo w ciągu tego roku kalendarzowego. Oblicza się go następująco:

• odejmując od liczby dni w danym roku kalendarzowym łączną liczbę przypadających w tym roku niedziel, świąt oraz dni wolnych od pracy wynikających z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, a następnie
• dzieląc otrzymany wynik przez 12.

Podstawowy współczynnik ekwiwalentowy w 2011 r., przy założeniu, że pracownik świadczy pracę od poniedziałku do piątku, a soboty i niedziele są dla niego dniami wolnymi, obliczymy następująco:

1) 252 dni pracy (ustalone na podstawie obowiązującego pracowników wymiaru czasu pracy, o którym mowa w art. 130 Kodeksu pracy),

2) 52 niedziele,

3) 53 dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy,

4) 8 świąt przypadających w inne dni niż niedziele i soboty, tj.:

• święto Trzech Króli (6 stycznia) – czwartek,
• drugi dzień Wielkiej Nocy (25 kwietnia) - poniedziałek,
• święto narodowe Trzeci Maja (3 maja) - wtorek,
• Boże Ciało (23 czerwca) - czwartek,
• Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny (15 sierpnia) - poniedziałek,
• Wszystkich Świętych (1 listopada) - wtorek,
• Narodowe Święto Niepodległości (11 listopada) - piątek,
• drugi dzień Bożego Narodzenia (26 grudnia) - poniedziałek.

W celu ustalenia współczynnika ekwiwalentowego na 2011 r. należy więc dokonać następującego obliczenia: [365 dni - (52 niedziele + 53 dni wolnych od pracy wynikających z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy + 8 świąt nieprzypadających w niedzielę) : 12] = 252 : 12 = 21.

W 2011 r. współczynnik ekwiwalentowy wynosi 21.

Wyliczenie ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy w sytuacji przedstawionej w pytaniu:

Podstawa obliczenia ekwiwalentu – wynagrodzenie stałe należne w miesiącu  nabycia prawa do ekwiwalentu – 2.970 zł;

21 - (współczynnik ekwiwalentowy dla roku 2011);

8 - (dobowy wymiar czasu pracy);

208 - (liczba godzin niewykorzystanego urlopu: 26 dni  × 8 godzin);

2.970 zł : 21 : 8 × 208 = 3.677,44 zł – kwota przysługującego pracownikowi ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.

Podstawa prawna:

• § 14-19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielenia urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14 ze zm),
• art. 171 §1 Kodeksu pracy.

Renata Gawęcka

specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych