PlaceOnLine.pl - ZUS | podatki | prawo pracy

W pytaniu nie wyjaśniono, czy zleceniobiorca, któremu będzie wypłacane wynagrodzenie, podlegał z umowy zlecenia ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu, czy też tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Przypomnijmy, iż zleceniobiorca, dla którego jest to jedyny tytuł do ubezpieczeń, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, a także ubezpieczeniu zdrowotnemu. W okresie do 31 grudnia 2009 r. zleceniobiorca podlegał ubezpieczeniu wypadkowego, gdy pracę wykonywał w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności przez zleceniodawcę, gdy praca była wykonywana poza siedzibą lub miejscem prowadzenia działalności, to składka na ubezpieczenie wypadkowe była nienależna. Natomiast ubezpieczenie chorobowe dla zleceniobiorcy było dobrowolne.

Gdy zleceniobiorca równocześnie miał inny tytuł do ubezpieczeń, np. wykonywaną równocześnie umowę o pracę (z wynagrodzeniem równym co najmniej minimalnemu), z umowy zlecenia podlegał dobrowolnym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Jeżeli z tytułu umowy zlecenia nie przystąpił do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, był zgłoszony tylko  do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego.

Przed rozliczeniem wypłaconego wynagrodzenia płatnik musi ustalić, do jakich ubezpieczeń zgłoszony był zleceniobiorca.

Należy zaznaczyć, iż podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku umowy zlecenia stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile odpłatność w umowie zlecenia została ustalona kwotowo w kwotowej stawce godzinowej, akordowej albo prowizyjnie. Gdy odpłatność została ustalona w inny sposób (co w zasadzie nie występuje), podstawę stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak od minimalnego wynagrodzenia.

W raporcie składanym za dany miesiąc płatnik wykazuje więc wypłacony w tym miesiącu przychód i od tego przychodu nalicza składki.

Jeżeli więc płatnik w okresie trwania umowy zlecenia nie wypłacił należnego zleceniobiorcy wynagrodzenia, to nie powinien składać za ten okres korekty dokumentów rozliczeniowych. Wynagrodzenie powinno zostać rozliczone w raporcie składanym za miesiąc, w którym została dokonana wypłata.

Płatnik, który po wyrejestrowaniu ubezpieczonego wypłaca mu wynagrodzenie, od którego ma obowiązek opłacać składki, rozliczenie należnych składek dokonuje w imiennym raporcie miesięcznym z kodem 30 00 xx.

Raport ten powinien być złożony za miesiąc, w którym następuje wypłata zasądzonego wynagrodzenia.

Uwaga!

Jeżeli więc zleceniobiorca w okresie, którego dotyczy wypłata, podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu, to takie składki powinny zostać od wypłaconego wynagrodzenia naliczonego. Jeżeli w wyroku sąd zasądził dla zleceniobiorcy wynagrodzenie w wysokości 1500 zł netto, to wyrok ten jest wiążący dla płatnika i powinien zostać wykonany. Płatnik powinien odpowiednio wyższe wynagrodzenie wykazać jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Przy wynagrodzeniu 1500 zł netto kwota brutto wynosi 2003.95 zł – i stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane ze środków zleceniobiorcy 225,64 zł (przy założeniu, że zleceniobiorca nie przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego).

2003,95 zł – 225,64 zł = 1778,31 zł – podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne,

1778,31 zł x 9% = 160,05 zł – składka na ubezpieczenie zdrowotne,

1778,31 zł x 7,75% = 137,82 zł– składka podlegająca odliczeniu od zaliczki na podatek dochodowy,

1778,31 zł x 20% = 355,66 – koszty uzyskania przychodu,

1778,31 zł – 355,66 = 1422,65 po zaokrągleniu 1423 zł – podstawa opodatkowania,

1423 x 18 % = 256,14 zł – zaliczka na podatek dochodowy,

256,14 zł – 137,82 zł = 118,32 po zaokrągleniu 118 zł. – zaliczka na podatek dochodowy do urzędu skarbowego.

Podstawa prawna:

• art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 9 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.).

Michał Jarosik
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych