Placeonline.pl – bezpłatne porady płacowo-kadrowe
Skorzystaj z BEZPŁATNYCH porad ekspertów i znajdź rozwiązania trudnych i nietypowych przypadków rozliczeń z ZUS, wypełniania druków ZUS oraz naliczania wynagrodzeń. Będziesz je otrzymywać mailem co tydzień.
BEZPŁATNE PORADY
Ostatnio komentowane
Publikacje
Praktyka pokazuje, że problemy z poprawnymi zapisami w regulaminie ZFŚS wcale nie są takie banalne. Przeczytaj jak powinno wyglądać prawidłowe...
Jak bezbłędnie prowadzić rozliczenia z ZUS, gdy co miesiąc wchodzą w życie zmiany w ubezpieczeniach społecznych? Poświęć co miesiąc 20 minut, a...
Uchwalone 16.12.2010 r. zmiany w ustawie o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw wprowadzają zasady zawieszania emerytur emerytom...
E-book „Wynagrodzenie minimalne i inne świadczenia pracownicze w 2011 r." zawiera wszelkie niezbędne informacje rozliczeniowe dotyczące...
Umowy zlecenia są często zawierane w takich sytuacjach, w których nie jest niezbędne zawarcie umowy o pracę. Ich przedmiotem może być każda...
Wykorzystanie telefonu przez pracownika do pracy może wpływać na kwoty podatku dochodowego w zależności od tego, czyją własnością jest telefon i...
BizOn Media ul. Altowa 2,
02-386 Warszawa
tel. (022) 592 45 95
fax. (022) 489 42 18
info@bizonmedia.pl
http://www.bizonmedia.pl
Zobowiązanie pracodawcy do zapewnienia posiłków i napojów wynika z przepisów bhp i dotyczy tych pracowników, którzy wykonują swoją pracę w szczególnie uciążliwych warunkach. Pracodawca ma obowiązek zapewnienia im posiłków i napojów, jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych.
Stanowiska pracy, na których zatrudnieni pracownicy powinni otrzymywać posiłki i napoje, oraz szczegółowe zasady ich wydawania ustala pracodawca w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi. W przypadku gdy u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa, pracodawca powinien te zasady uzgodnić z przedstawicielstwem pracowników.
|
Obowiązki wynikające z przepisów bhp
|
|
|
Warunki uzasadniające wydawanie posiłków profilaktycznych
|
1) Wykonywanie prac związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu:
– powyżej 2000 kcal (8375 kJ) u mężczyzn i powyżej 1100 kcal (4605 kJ) u kobiet, – powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet, wykonywane w pomieszczeniach zamkniętych, w których ze względów technologicznych utrzymuje się stale temperatura poniżej 10oC lub wskaźnik obciążenia termicznego (WBGT) wynosi powyżej 25oC,
– powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet, wykonywane na otwartej przestrzeni w okresie zimowym (za okres zimowy uważa się okres od 1 listopada do 31 marca).
2) Praca pod ziemią. 3) Zatrudnienie przy usuwaniu skutków klęsk żywiołowych i innych zdarzeń losowych. |
|
Warunki uzasadniające wydawanie napojów profilaktycznych
|
1) Wykonywanie prac:
|
Obowiązujące przepisy wskazują, że ze względów profilaktycznych pracodawca powinien zapewnić pracownikom zatrudnionym w szczególnie uciążliwych warunkach:
- posiłek w formie jednego dania gorącego,
- napoje, których rodzaj i temperatura powinny być dostosowane do warunków wykonywania pracy.
Posiłki należy wydawać w tych dniach, w których wykonywane są prace uzasadniające ich wydanie, w czasie przerw – najlepiej po 3–4 godzinach pracy. Zgodnie z przepisami powinny one zawierać około 50–55% węglowodanów, 30–35% tłuszczów, 15% białek oraz posiadać wartość kaloryczną około 1000 kcal. Natomiast napoje pracodawca ma obowiązek zapewnić w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników, w formie zimnej lub gorącej – w zależności od warunków wykonywania pracy.
Może się zdarzyć, że pracodawca – ze względów organizacyjnych lub uzasadnionych rodzajem pracy – nie ma możliwości wydawania posiłków. W takim przypadku przepisy przewidują dwa rozwiązania:
1) Zapewnienie korzystania z posiłków w punktach gastronomicznych poza zakładem pracy
Pracodawca spełni swój obowiązek, wydając na ten cel pracownikom bony, talony lub kupony honorowane przez obce placówki gastronomiczne.
2) Umożliwienie pracownikowi przyrządzania posiłków we własnym zakresie
Ze względu na fakt, że pracodawca ma pracownikom zatrudnionym w szczególnie uciążliwych warunkach zapewnić posiłki nieodpłatnie, powinny one być przyrządzane na podstawie produktów dostarczonych przez pracodawcę.
Z profilaktycznym celem ochrony zdrowia pracowników łączy się obowiązek wydawania świadczeń w formie rzeczowej. Z tego względu pracodawca nie może, aby zwolnić się z obowiązku określonego przepisami bhp, wypłacać pracownikom w zamian za posiłki i napoje profilaktyczne ekwiwalentu pieniężnego.
Nie tylko pracownicy zatrudnieni w warunkach uciążliwych
W tym miejscu należy wspomnieć, że obowiązek zapewnienia napojów innych niż profilaktyczne dotyczy pracodawców zatrudniających wszystkich pracowników, a nie tylko tych, którzy są zatrudnieni w warunkach szczególnie uciążliwych (por. § 112 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy). W takim przypadku przepisy nie narzucają jednak pracodawcy określonego rodzaju napojów, które powinien wydać pracownikom, może to być np. woda mineralna.
Posiłki i napoje przekazywane fakultatywnie
Niejednokrotnie pracodawcy przyznają wyżywienie pracownikom, którzy nie pracują w szczególnie uciążliwych warunkach. Prawo do takich świadczeń ze strony pracodawcy może wynikać z umowy o pracę, regulaminów, układów lub porozumień zbiorowych. Fundusze na nie pochodzą zwykle ze środków obrotowych lub z funduszu socjalnego.
W praktyce pracownicy spożywają wówczas posiłki w zakładzie pracy lub poza nim w obcych punktach gastronomicznych. W tym celu pracodawca przekazuje najczęściej zatrudnionym bony żywieniowe, talony lub (bezpłatne lub częściowo odpłatne) kupony. Istotne jest jednak, aby dowody te podlegały wymianie wyłącznie na gotowe posiłki, a nie np. na artykuły spożywcze w placówkach handlowych.
Przy posiłkach i napojach profilaktycznych obowiązuje zwolnienie
Wartość świadczeń rzeczowych wynikających z przepisów bhp oraz ekwiwalenty za te świadczenia wypłacane zgodnie z przepisami wydanymi przez Radę Ministrów lub właściwego ministra zostały zwolnione w całości od składek na podstawie przepisów rozporządzenia składkowego. Jest tak niezależnie od tego, czy pracodawca wydaje pracownikom posiłki i napoje profilaktyczne w naturze, czy też przekazuje im bony, talony, kupony lub inne dowody uprawniające do otrzymania na ich podstawie napojów bezalkoholowych, posiłków oraz artykułów spożywczych.
Co z posiłkami finansowanymi dobrowolnie?
Podstawy wymiaru składek nie stanowi w całości również dofinansowanie pracownikom wyżywienia pochodzące ze środków funduszu socjalnego.
Limitowane jest natomiast zwolnienie od składek, w przypadku gdy dofinansowanie pochodzi spoza ZFŚS. W takiej sytuacji wartość finansowanych przez pracodawcę posiłków udostępnianych pracownikom do spożycia bez prawa do ekwiwalentu z tego tytułu podlega zwolnieniu do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 190 zł. Od nadwyżki należy opłacić składki.
Należy pamiętać, że zwolnieniu ze składek nie podlegają bony towarowe, które pracownicy mogą realizować np. w sieciach handlowych, jeśli obowiązek ich wydania nie wynika z osobnych przepisów bhp.
Posiłki w ramach przepisów bhp wolne również od podatku
Posiłki profilaktyczne, których obowiązek wydawania pracownikom wynika z przepisów bhp, oraz wartość otrzymanych przez pracownika od pracodawcy bonów, talonów, kuponów lub innych dowodów uprawniających do uzyskania na ich podstawie posiłków, artykułów spożywczych lub napojów bezalkoholowych (w przypadku gdy pracodawca, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie ma możliwości wydania pracownikom posiłków) są zwolnione z podatku dochodowego (art. 21 ust. 1 pkt 11 oraz 11b updof).
Warto jednak zauważyć, że w zawartym w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych katalogu nie mieści się np. wypłata równowartości produktów nabytych przez pracowników we własnym zakresie. Jeżeli więc pracownicy sami kupują posiłki profilaktyczne, a następnie pracodawca zwraca im poniesione z tego tytułu wydatki – wypłaty pieniężne na rzecz pracowników stanowią opodatkowany przychód pracownika ze stosunku pracy.
Inaczej przedstawiałaby się sytuacja, gdyby pracownicy działali w imieniu i na rzecz pracodawcy. Nie ma bowiem znaczenia, kto pełni faktycznie rolę osoby dostarczającej posiłki profilaktyczne do zakładu pracy. Może to czynić także osoba umocowana przez pracodawcę (w tym również uprawniony do nich pracownik).
Wydatki poniesione przez pracodawcę na zakup lub przygotowanie posiłków i napojów wydawanych w związku z obowiązującymi przepisami bhp stanowią dla niego koszt uzyskania przychodu. Wynika to z ogólnego zapisu definiującego koszty uzyskania przychodu, w myśl którego kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
Poza obowiązkami wynikającymi z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy posiłki mogą być finansowane przez pracodawcę ze środków obrotowych lub zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
Wartość wyżywienia ze środków obrotowych jest opodatkowana
Otrzymane przez pracownika świadczenia rzeczowe w postaci posiłków lub napojów stanowią dla niego przychód ze stosunku pracy. Ze względu na to, że uzyskane świadczenia nie wynikają z przepisów bhp, nie można zastosować w tym przypadku zwolnienia z art. 21 ust.1 pkt 11 lub 11b updof. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy nie można przypisać pracownikowi przychodu z tytułu otrzymanych posiłków lub napojów. W takim przypadku przychód po stronie pracownika nie może zostać skonkretyzowany co do kwoty i tym samym – opodatkowany.
Pracodawca może zaliczyć wydatki na posiłki i napoje finansowane ze środków obrotowych do własnych kosztów uzyskania przychodu. Wydatki te służą bowiem podniesieniu wydajności pracy pracowników, a to z kolei przekłada się na uzyskiwane przychody pracodawcy.
Świadczenia finansowane z ZFŚS
Wartość posiłków sfinansowanych ze środków ZFŚS stanowi dla pracowników przychód ze stosunku pracy. Przychód ten jest zwolniony od podatku dochodowego do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 380 zł (art. 21 ust. 1 pkt 67 updof). Jeżeli natomiast pracodawca wydawałby zamiast posiłków bony uprawniające do wymiany na posiłek, świadczenie to nie byłoby zwolnione z opodatkowania.
Sfinansowanie posiłków dla pracowników ze środków funduszu socjalnego powoduje, że wydatków tych pracodawca nie może zaliczyć do kosztów podatkowych. Do kosztów podatkowych zalicza się bowiem odpisy na fundusz w momencie dokonania wpłaty na rachunek bankowy. Natomiast wydatki dokonywane z funduszu nie są zaliczane do kosztów uzyskania przychodów.
Adam Ciechański
prawnik
Raporty
Artykuł za SMS
