Skorzystaj z BEZPŁATNYCH porad ekspertów i znajdź rozwiązania trudnych i nietypowych przypadków rozliczeń z ZUS, wypełniania druków ZUS oraz naliczania wynagrodzeń. Będziesz je otrzymywać mailem co tydzień.

Urlop szkoleniowy i płatne zwolnienia od pracy
W przypadku osób, które rozpoczęły naukę przed 16 lipca 2010 r., obowiązek udzielenia urlopów szkoleniowych i ewentualnie płatnych zwolnień obejmował tylko pracowników dokształcających się w formach szkolnych na podstawie skierowania uzyskanego od pracodawcy (§ 4 ust. 1 rozporządzenia z 12 października 1993 r.). Świadczenia te mogły być też przyznane osobom podnoszącym kwalifikacje zawodowe w formach pozaszkolnych, ale umowa szkoleniowa mogła stanowić inaczej. W tym wypadku nie były to więc świadczenia obligatoryjne.
Aktualnie obowiązujące przepisy, a konkretnie art. 1031 § 2 kp, przyznają prawo do urlopu szkoleniowego i płatnych zwolnień od pracy praktycznie każdemu pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe. Przy czym przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych należy tu rozumieć zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy lub za jego zgodą. Z uwagi na to, że świadczenie to jest obligatoryjne, brak w umowie szkoleniowej zapisu przyznającego je pracownikowi nie pozbawia danej osoby prawa do urlopu lub zwolnienia.
Urlopy szkoleniowe przysługujące pracownikom na podstawie Kodeksu pracy
|
Wymiar urlopu
|
Przysługuje
|
|
6 dni
|
pracownikowi przystępującemu do egzaminów eksternistycznych.
|
|
6 dni
|
pracownikowi przystępującemu do egzaminu maturalnego.
|
|
6 dni
|
pracownikowi przystępującemu do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe.
|
|
21 dni
|
w ostatnim roku studiów na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.
|
Każdy z wymienionych urlopów udzielany jest w dni, które są dla danego pracownika dniami pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy (art. 1032 § 2 kp).
Jak ustalić wynagrodzenie pracownika za okres płatnych zwolnień od pracy i urlopów szkoleniowych?
Wątpliwości pracodawców nie budzi raczej sposób ustalenia wynagrodzeń za okres płatnych zwolnień od pracy oraz urlopów szkoleniowych przysługujących dokształcającym się pracownikom na podstawie rozporządzenia z 12 października 1993 r. Rozporządzenie to mówi bowiem wprost, że wynagrodzenie to płatne jest według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Sposób obliczania wynagrodzenia urlopowego określa z kolei rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14 ze zm.) – zwane dalej rozporządzeniem urlopowym.
Odniesienia takiego nie znajdziemy natomiast w przepisach obowiązujących od 16 lipca 2010 r. Kodeks pracy w art. 1031 § 3 stwierdza tylko ogólnikowo, że za czas urlopu szkoleniowego oraz zwolnienia z całości lub części dnia pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Zapis ten powoduje, że część pracodawców nie wie, według jakich zasad należy ustalać wynagrodzenie za urlop szkoleniowy lub zwolnienia z pracy pracownikom, którzy rozpoczęli podnoszenie kwalifikacji zawodowych 16 lipca br. lub później. Otóż w tym wypadku również będą miały zastosowanie zasady obowiązujące przy obliczaniu wynagrodzenia urlopowego, z tym, że składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się z miesiąca, gdy przypadło zwolnienie od pracy lub okres niewykonywania pracy. Zasada ta wynika z § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. nr 62, poz. 289 ze zm.).
Czy od świadczeń szkoleniowych naliczać składki i podatek?
Ogólnie można powiedzieć, że w przypadku pracowników podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz podatku dochodowego stanowi przychód osiągany ze stosunku pracy. Jednocześnie przepisy wyłączają pewne dochody z oskładkowania i opodatkowania. Interesujące nas wyłączenia zawiera rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 ze zm.) – zwane dalej rozporządzeniem składkowym oraz ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.) – zwana dalej ustawą podatkową.
Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy podatkowej wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń przyznanych zgodnie z odrębnymi przepisami przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych, z wyjątkiem wynagrodzeń otrzymywanych za czas zwolnienia z pracy oraz urlopu szkoleniowego. Podobny zapis znajduje się w § 2 ust. 1 pkt 29 rozporządzenia składkowego. Oznacza to, że od wynagrodzeń wypłaconych dokształcającym się pracownikom za okres urlopu szkoleniowego lub zwolnienia z pracy należy naliczyć na ogólnych zasadach zarówno składki, jak i podatek. Co ważne, nie ma tu znaczenia data rozpoczęcia nauki przez pracownika.
Dodatkowe świadczenia dla kształcących się pracowników
Oprócz urlopów (szkoleniowych lub bezpłatnych) oraz zwolnień od pracy (też płatnych lub bezpłatnych) pracodawcy mogli przyznać uczącym się pracownikom jeszcze inne świadczenia. W przypadku pracowników, którzy rozpoczęli podnoszenie kwalifikacji zawodowych 16 lipca 2010 r. lub później, art. 1033 kp przewiduje możliwość przyznania przez pracodawcę dodatkowych świadczeń, a w szczególności pokrycie opłat za kształcenie, przejazd, podręczniki i zakwaterowanie. Jest to wykaz otwarty, a więc pracodawca może przyznać pracownikowi także inne świadczenia. Zauważmy też, że w przeciwieństwie do rozporządzenia z 12 października 1993 r. nie ma tu odniesienia do zasad obowiązujących przy krajowych podróżach służbowych.
Oskładkowanie i opodatkowanie dodatkowych świadczeń
Jak już wspominaliśmy, wyłączone z opodatkowania i oskładkowania są świadczenia przyznane zgodnie z odrębnymi przepisami przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych, z wyjątkiem wynagrodzeń otrzymywanych za czas zwolnienia z pracy oraz urlopu szkoleniowego. W przypadku pracowników, którzy rozpoczęli dokształcanie przed 16 lipca 2010 r., tym odrębnym przepisem jest rozporządzenie z 12 października 1993 r. Natomiast w stosunku do pracowników rozpoczynających podnoszenie kwalifikacji zawodowych 16 lipca br. lub po tej dacie odrębnymi przepisami są art. 1031–1036 kp.
Tak więc pracodawcy nie muszą naliczać składek oraz podatku od dodatkowych świadczeń dla uczących się pracowników, pod warunkiem jednak, że zostały one przyznane zgodnie ze wspomnianym rozporządzeniem lub przywołanymi przepisami kodeksu pracy.
Jan Beiger
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
|
ankris,2010-08-18 14:31:58 z IP 94.40.56.129
A co z pracownikami podnoszącymi swoje kwalifikacje, kiedy ich pracodawca nie da "pozwolenia" na dokształcanie się?
|